چگونه فضاهای استفاده شده هارد دیسکمان را تجسم و مدیریت نمائیم؟
شاید چند نفر از کسانی که در حال خواندن این پست هستند یادشان باشد روزگاری بود که نمی توانستیم به هیچ شکلی فضای خالی هارد دیسکمان را پر کنیم و هیچ نگرانی از بابت پر شدن هاردمان نداشتیم اما امروزه با وجود هارد دیسک های چند صد گیگابایتی و با وجود اینکه هر سال برای خرید هاردی با گنجایش بیشتر هزینه می کنیم ولی باز هم خیلی زود با پیغام Low Disk Space مواجه می شویم، واقعا چگونه گیگابایتهای هارد دیسکمان پر می شوند آنهم این قدر تند و سریع؟
به هر حال می دانیم دیر یا زود هاردمان لبریز می شود و لازم خواهد بود تا به دنبال فایلهایی بیافتیم که فضای آن را بلعیده اند و اضافی هایشان را کنار بگذاریم تا فضا برایمان کمی آزاد شود. اما چگونه؟ یعنی هنوز هم می خواهید اینکار را دستی انجام دهید؟ اگر جوابتان مثبت است و یک هارد صد گیگابایتی به بالا دارید خدا صبرتان بدهید، ولی خدمتتان عرض می کنم هر روز زندگی برای من و شما راحت تر می شود و برای کاری مثل این نیز ابزارها و راه حل های رایگانی تحت ویندوز، لینوکس و مک وجود دارد که قضیه را بسیار ساده و فارغ از هر نوع پیچیدگی کرده اند و امروز قصد داریم به تعدادی از همین موارد بپردازیم.
مجسم کننده ی وضعیت فضای هارد دیسک در ویندوز: WinDirStat
ابزار رایگان و اپن سورس WinDirStat میزان فضای استفاده شده از هارد دیسک شما را با استفاده از نقشه ای که با رنگهای مختلف کدبندی شده است به شما نشان می دهد، در اصل رنگ ها در نقشه ی مذکور بیانگر این خواهد بود که چه نوع فایلهایی و کدام فولدرها فضای بیشتری را روی هارد دیسک شما اشغال کرده اند.
با استفاده از این برنامه می توانید به سادگی قاتلین بزرگ فضای هاردتان را شناسائی کنید، پنجره ابزار مذکور دارای سه پنل می باشد: منوی شاخه ای یا tree view که به شما اجازه گشت و گذار بر روی هارد دیسکتان را میدهد(بالا سمت چپ)، لیست فرمت فایلهای موجود بر روی هارد دیسک تان به همراه رنگ مرتبط به آنها در نقشه که به آن List view می گویند (بالا سمت راست)، و در نهایت نقشه ای از هارد دیسکتان که بالاتر در موردش گفتیم و به آن treemap view می گویند (پنل زیرین). (تصویر زیر / روی تصویر برای دیدن سایز بزرگتر کلیک کنید)
در treemap یا نقشه ی هارد دیسک تان که در پنل زیرین قرار داشت هر فایل با یک مربع رنگی خاص مشخص شده است هر چه مربعی بزرگتر باشد بیانگر فایلی حجیم تر بر روی هارد دیسک شما است از طرفی این مربع ها با دایرکتوری حاوی فایل و خود فایل در ارتباط هستند، یعنی مثلا اگر شما روی یک مربع حجیم کلیک کنید (فرقی ندارد روی یک کوچکش هم می توانید کلیک کنید) در پنل منوی شاخه ای یا tree view بلا فاصله به شما محل استقرار فایل روی هارد دیسکتان و خود فایل را نمایش می دهد. (تصویر زیر / روی تصویر برای دیدن سایز بزرگتر کلیک کنید)
بر عکس قضیه بالا هم وجود دارد، اگر در منوی شاخه ای یک فولدر خاص را انتخاب کنید مجموعه ی مربع هایی که در نقشه ی هارد شما بیانگر فایلهای موجود در آن فولدر هستند به شما نمایش داده می شوند و اگر روی یک فایل خاص در منوی شاخه ای کلیک کنید در نقشه ی هاردتان مربعی که بیانگر آن فایل است برای شما های لایت می شود.
اگر در پنل بالا سمت راست یا همان List view نوع خاصی -فرمت خاصی- از فایل را انتخاب کنید، کلیه فایلها با آن فرمت در نقشه به صورت های لایت در می آیند و می توانید در یابید کدام فایلها با آن فرمت حجیم تر هستند و در کجای هارد مستقر شده اند و البته در همه مواردی که در بالا ذکر شد شما می توانید در داخل خود نرم افزار WinDirStat فایلهای مورد نظرتان را حذف یا جا به جا نمائید تا فضای هارد دیسکتان را تا حدی آزاد نموده باشید. (تصویر زیر / روی تصویر برای دیدن سایز بزرگتر کلیک کنید)
مجسم کننده ی وضعیت فضای هارد دیسک در ویندوز/لینوکس/مک: JDiskReport
همانند WinDirStat نرم افزار مولتی پلتفرم JDiskReport نیز وضعیت فضای هارد دیسک شما را به صورت گرافیکی به شما گزارش می دهد البته این ابزار اینکار را با خطوط، نمودار ها و نوارهای بیشتری انجام می دهد. (تصویر زیر)
از آنجایی که JDiskReport ابزاری بر مبنای جاوا است می بایستی قبل از نصب کردنش جاوا نیز بر روی سیستم شما نصب شده باشد، ضمن اینکه ابزار مذکور بیشتر به کاربران مک و لینوکس توصیه شده تا کاربران ویندوز و گزارش هایی هم وجود داشته است که با آنتی ویروس AVG بر روی ویندوز مشکلاتی دارد و AVG آن را به عنوان تروجانی با نام PSW.Lineage.PQ شناسائی می نماید. کاربران ویندوز می توانند آن را با مسئولیت خودشان نصب کنند هر چند که من نصبش کردم و مشکل خاصی هم بعد از نصب رویت نشد. ;-)
بعد از نگارش شده/توضیح: دوست خوبم جناب جادی توصیه کردند دو بخش زیر تا قسمت "خطوط دستور مرتبط با بحث" به این مقاله اضافه بشود، علت هم این بود که جادی اعتقاد داشت این مقاله می تواند به این تصور عده یی از کاربران که لینوکس بیشتر یک محیط متنی است تا گرافیکی دامن بزند، لذا برای اینکه خلاف تصور فوق را نشان بدهم دو نرم افزار گرافیکی برای تجسم وضعیت فضای هارد دیسک در لینوکس را که خود جادی معرفی نموده به مقاله اضافه کردم.
بعد از نگارش/ تجسم فضای هارد دیسک در لینوکس برای کاربران KDE توسط: KDirStat
KDirStat ابزاری هست برای کسانی که در محیط KDE از لینوکس استفاده می کنند و از نظر عملکرد بسیار شبیه به WinDirStat هست که شرح آن به صورت کامل در بالا آمد. البته امکان اجرای آن خارج از محیط KDE نیز وجود دارد به شرطی که فایل های منبع آن را از اینجا دریافت نمائید و خودتان یک نسخه از آن را با این دستورالعمل ایجاد نمائید. (تصویر زیر که نشان دهنده رابط گرافیکی این نرم افزار است)
بعد از نگارش/ تجسم فضای هارد دیسک در لینوکس برای کاربران GNOME توسط: Baobab
Baobab هم ابزاری است برای تجسم و مدیریت فضای هارد دیسک ویژه کاربران GNOME که با نمودارها و نوارها و آمارهایی که ارائه می کند دست کاربران را در زمینه تجسم و مدیریت فضای هارد باز می نماید. ناگفته نماند که ابزار مذکور توانایی کار با سایر میزهای کار و همینطور ابزارهای مدیریت پنجره را دارا است و می توانید برای نصبش این قسمت را مطالعه کنید و یا فایل tar آن را از اینجا دریافت نموده و خودتان کامپایل کنیدش. (تصویر زیر که نشان دهنده رابط گرافیکی این نرم افزار است)
خطوط دستور مرتبط با بحث: (du (disk usage
همانطور که می دانید ما در آپدیت بلاگ ارادت خاصی خدمت خطوط دستور داریم ،^_^، لذا کسانی که به خطوط دستور علاقه مند هستند و از رابط های گرافیکی چندان خوششان نمی آید و قبلا مباحث مرتبط به Cygwin (قسمت اول - قسمت دوم) را در اینجا دنبال کرده اند می توانند در Cygwin بر روی ویندوز یا در ترمینال بر روی مک یا لینوکس با استفاده از دستور cd برای تعیین دایرکتوری مورد نظرشان و دستور du یا همان disk usage وضعیت فضای هارد دیسکشان در دایرکتوری یا درایو مورد نظر را مورد بررسی قرار دهند در کنار این دستور زیر دستور h- نیز که حجم فایلها را به صورت human readable یا قابل درک تر برای انسان بیان می کند نیز توصیه میشود. برای مثال:
در تصویر زیر ابتدا من فولدر movie که در داخل فولدر media در درایو d واقع شده است را با استفاده از دستور cd انتخاب نموده ام و بعد با استفاده از دستور du * -h لیستی از فایلها و فولدرهای موجود در آن را به همراه حجمشان دریافت کرده ام (برای تصویر بزرگتر رویش کلیک کنید):
حالا اگر بخواهم فقط لیستی از دایرکتوری های موجود در داخل فولدر movie به همراه حجمشان و همینطور حجم کلی دایرکتوری movie را به دست بیاورم کافی است دستور قبلی را بدون ستاره یعنی به صورت du -h وارد نمایم.
نکته: اگر بخواهیم لیستی از فولدر های موجود در داخل فولدر movie که بر اساس حجمشان مرتب شده باشد داشته باشیم نیز می توانیم از دستور du -k | sort -nr استفاده نمائیم.
ضمن اینکه برای اهالی و علاقه مندان لینوکس که تمایل دارند با دستور du و همینطور آمارگیری و تجزیه و تحلیل وضعیت فضای هارد دیسکشان بیشتر و بهتر آشنا شوند این مقاله (به انگلیسی است) توصیه می شود.
و البته اگر هنوز هم احساس می کنید فضای هارد دیسکتان کم است و کلا با کمبود فضا روبرو هستید قبلا مونتاژ یک هارد دیسک جدید بر روی کامپیوتر را به شما یاد دادیم بنابراین شاید وقتش رسیده که سر کیسه را شل کنید و یک هارد جدید تهیه کرده و آن را با استفاده از این راهنمای آپدیت بلاگ خودتان به صورت کاملا مستقل و بی نیاز از کمک هر کسی بر روی کامپیوترتان مونتاژ کنید. <[^_^]>
+ مرتبط: پیدا کردن فضاهای گم شده هارد دیسک
+ مرتبط: دسترسی به پارتیشن های تحت لینوکس از داخل ویندوز توسط Linux Reader
حامد عزتی @ January 31, 2008 12:36 AM :
ممنون از شما...
من همیشه مطالبتون رو می خونم . نوشته های متفاوتی دارید بی تعارف .
بنده هم لینک دادم...
وای که چقدر من مشکل هارد دارم، دیگه جدا زیر 500 گیگ، صرف نداره! یا باید همش رایت بزنی روی دیویدی یا استرس هارد داشته باشی.
محمد کشوری @ January 31, 2008 9:41 AM :سلام رضا جان من همیشه مطالبتون رو میخونم بعد از مدتها به طور مستقیم به وبلاگتون اومدم چون همیشه احساس میکنم من دایل آپی با خوندن فید راحت ترم . سمت راست وبلاگتون دیدم لطف کردید و من رو به جمع دوستانتون اضافه کردید . ممنون از این لطف کاش بتونیم جبران کنیم . ممنون اگه قابل بدونین من هم شما رو به عنوان یه دوست خوب توی بلاگرولم اضافه کردم .
afshinm @ January 31, 2008 3:31 PM :WinDirStat رو مدتی هست استفاده میکنم/پرتابل هست اگه یادم باشه/و ازش خوشم میاد/ راستی برای Cygwin هم یه ویدئو برا نصبش دارم/خواستی اگه کسی مشکلی داشت براش خوبه میفرستم برات.
ما همچنان در کف کپچا کد شما مانده ایم :دی
مرسی و ممنون از شما دوست عزیز به خاطر مطالب خوب
و مفیدتون
پیروز و موفق باشید
میعادگاه جهانی ایرانیان
WWW.IRANHOME.NET
وبگاه جهانی ایرانیان
WWW.IRANHOME.BLOGFA.COM
سلام اين مطلب خيلي مفيد بود. من كه هميشه با اين موضوع مشكل جدي دارم.
فرشاد @ February 2, 2008 6:21 AM :وبلاگت به نظر پر پيمون مياد ..
چاپار @ February 11, 2008 4:07 AM :من همیشه وبلاگ شما راا ز طریق فید دنبال می کنم ولی کاش شما به وبلاگ من افتخار می دادید و با هم تبادل لینک می کردیم من وبلاگ شما را خیلی دوست دارم و لینک آن را در وبلاگم قرار داده ام منتظر جواب شما هستم . ممنونم
